Ankara Otizm Özel Eğitim Merkezi

Otizm nedir?

Otizm Eğitim Merkezi Olarak Ne Sunuyoruz?

Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan çocuklarla (raporunda çocukluk otizmi, atipik otizm ya da Asperger sendromu yazanlar dahil) bireysel olarak çalışıyoruz. Derslerini özel eğitim öğretmenleri ve uzman öğreticiler verir; programa gerektiğinde ABA eğitimi almış öğretmenlerimiz, psikologlarımız ve dil ve konuşma terapistlerimiz katılır, ergoterapi ve oyun terapisi de aynı ekip içinde planlanır. ABA (Uygulamalı Davranış Analizi) eğitimi almış öğretmenlerimiz iki şubemizde de var; ABA programında amaç, çocuğun günlük yaşamını zorlaştıran davranışları azaltmak ve yerine yeni beceriler kazandırmaktır.

Keçiören-Yeşiltepe ve Sincan şubelerimize ücretsiz servis var; servisin mahallenize uğrayıp uğramadığını telefonda birlikte bakarız.

Otizm Ankara'da ailelerin bize en sık danıştığı konulardan biri. Aileler çoğu zaman tanı adıyla değil, “göz teması kurmuyor”, “adıyla seslenince dönüp bakmıyor”, “arkadaşlarıyla oynamıyor, hep aynı oyunu oynuyor” gibi cümlelerle arıyor. Doktorunuz ABA ya da Floortime önerdiyse ya da tanı yeni konduysa ilk adım ücretsiz ön değerlendirmedir: eğitim planı için otizm değerlendirmesi yaparız, tanıyı hekim koyar. Keçiören (Yeşiltepe) ve Sincan'daki otizm rehabilitasyon merkezi şubelerimizde çocuğunuzu tanır, hangi programın uygun olduğunu birlikte konuşuruz; hastane ve RAM randevularını da biz alır, takibini yaparız.

Erken belirtiler

Otizm Neden Olur Genetik Midir?

Araştırmalara göre genler otizmin en önemli etkenlerinden biri, ama otizme yol açan tek bir gen ya da tek bir neden bilinmiyor. Kardeşinde otizm olan çocukta olasılık artar. Frajil X sendromu ve tüberoz skleroz gibi bazı genetik durumlar otizmle birlikte görülebilir. Doğumda yaşanan güçlükler ve ileri anne-baba yaşı da risk etkenleri arasında sayılıyor. Bu etkenlerin her biri yalnız olasılığı artırır; etkenlerden biri bulunan her çocukta otizm görülmez. Diğer nedenler henüz bilinmediği için bugün otizmi önlemenin bir yolu da yok. Aşıların otizme yol açmadığı ise araştırmalarla gösterildi.

Otizm Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler üç alanda toplanır ve her çocukta aynı biçimde görülmez:

• Sosyal iletişim: göz teması kurmakta, jest ve mimik kullanmakta, bir oyunu ya da sohbeti başlatıp sürdürmekte zorlanmak; yaşıtlarıyla arkadaşlık kurmakta güçlük çekmek.
• Tekrarlayan davranışlar: el çırpma, sallanma, parmak ucunda yürüme; belirli nesnelere sıkı sıkıya bağlanmak, oyuncakları hep aynı biçimde kullanmak; düzen bozulunca ya da bir şey değişince yoğun tepki vermek.
• Duyusal farklılıklar: dönen nesnelere ya da ışığa uzun süre bakmak; dokunulmaktan, bazı seslerden rahatsız olmak; acıya beklenenden az tepki vermek; nedeni anlaşılmayan, uzun süren ağlama nöbetleri.

Bu belirtilerin hangilerinin ve ne yoğunlukta görüleceği çocuktan çocuğa değişir.

İlgili sayfa: Oyun Terapisi

Dil ve konuşma

Otizm Beslenme ve Uykuyu Nasıl Etkiler?

Otizmli çocukların çoğunda beslenme düzeni yaşıtlarından farklıdır. Bazı bebeklerde emme zayıf olabilir; sorunlar çoğu zaman ek gıdaya geçişle belirginleşir. Katı yiyecekleri uzun süre reddeden, hep sıvı ya da püre kıvamında besinlerle beslenen çocuklarda çiğneme kasları yeterince güçlenmeyebilir. Sevdiği bir yiyeceği sürekli isteyip yenilerini reddetmek de sık görülür. Otizm için önerilen diyet ve takviye programlarının etkili olduğu bilimsel çalışmalarla gösterilmedi; beslenme düzenini değiştirmeden önce çocuğunuzun hekimine danışın.

Uykuya dalmakta ve uykuyu sürdürmekte zorlanma bebeklikten itibaren görülebilir. İlerleyen yaşlarda uyku rutinine sıkı sıkıya bağlanma ve yatma saati aksadığında yoğun tepki dikkat çeker. Uyku sorunu çocuğun gün içindeki dikkatini ve davranışını da etkilediği için ön görüşmede uyku düzenini de sorarız.

Otizmli Çocuklarda Konuşma Bozuklukları Nelerdir?

Otizmli çocukların çoğunda dil gelişimi geriden gelir. İlk kelimelerin çıktığı yaş çocuktan çocuğa çok değişir: kimi yaşıtlarına yakın bir dönemde konuşmaya başlar, kiminde ilk kelimeler belirgin biçimde gecikir. Pek çoğu zamanla yeni kelimeler öğrenir ve isteğini sözle anlatabilir hâle gelir. Bir kısmında ise konuşma okul çağında da sınırlı kalır; bu çocuklar için resimli kartlar gibi alternatif ve destekleyici iletişim yöntemleri önemlidir.

Konuşan otizmli çocukların dilinde de bazı özellikler dikkat çeker. Kendinden “ben” diye değil “o” ya da “sen” diye söz edebilir (“o yapar, sen konuşursun”). Duyduğu soruyu ya da cümleyi hemen ardından aynen yineleyebilir (ekolali). Bir şey isterken “ben istiyorum” demek yerine “ister misin?” diye sorabilir. “Evet” ve “hayır”ı öğrenmesi uzun sürebilir. Dil bilgisine uygun cümle kurmak zorlayabilir; konuşma geliştikçe bu kez gereğinden uzun cümleler kurulabilir. Şaka, deyim, mecaz ve soyut anlatımları anlamak, konuşurken sesin tonunu ve vurguyu yerinde kullanmak da zordur. Konuşabilen çocuklar bile dili sosyal iletişim için kullanmakta zorlanır.

İlgili sayfa: Ankara Dil ve Konuşma Terapisti

Zihin Yetersizliği ile Otizm Spektrum Bozukluğu Arasındaki Fark Nedir?

Her otizmli çocukta zihinsel yetersizlik olduğu düşünülmemeli; otizmli çocukların zeka puanları geniş bir aralığa yayılır. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi’nin (CDC) 8 yaşındaki çocuklarla yaptığı izlem çalışmasına (2020 verisi, 2023’te yayımlandı) göre otizmli çocukların yaklaşık yüzde 39’u ortalama ya da ortalamanın üstünde zeka puanına sahiptir; yaklaşık yüzde 24’ü sınır düzeydedir ve yaklaşık yüzde 38’inde zihinsel yetersizlik görülür.