Ankara Wisc-R Zeka Testi Uygulama Merkezi

WISC-R zeka testi

Öğretmeniniz bir değerlendirme önerdiyse, hekiminiz zeka testi istediyse ya da çocuğunuzun hangi alanlarda güçlü olduğunu merak ediyorsanız ilk akla gelen ölçeklerden biri WISC-R zeka testi olur. Test 6–16 yaş arasına uygulanır. Daha küçük çocuklarda (0–72 ay) genel gelişime AGTE gelişim testi ile bakılır. Okuma, yazma ya da matematikte belirgin zorlanma varsa zeka testinin yanında özgül öğrenme güçlüğü testi de gündeme gelebilir; okumadaki güçlüğün belirtilerini disleksi sayfamızda anlattık.

Çocuk zeka testi için bize gelen ailelerin çoğu, okulda zorlanan ya da öğretmeni bir değerlendirme öneren çocuklar için arıyor. Ankara zeka testi randevularımız Keçiören-Yeşiltepe ve Sincan şubelerimizde: WISC-R'ı uygulayıcı sertifikalı psikoloğumuz çocuğunuzla yüz yüze uygular; sonuç raporu tarihli ve uygulayıcı imzalıdır. Raporun RAM ya da hastanede nasıl kullanılabileceğini aşağıdaki sorularda anlattık.

WISC-R Zeka Testi Nedir?

WISC-R zeka testi diğer adıyla Wechsler çocuklar için zeka ölçeği (WÇZÖ), 6-16 yaş arası çocuk ve gençlere yapılan, zeka ölçümünde en sık kullanılan araçlardan biridir. Test sözel ve performans olmak üzere iki bölümden oluşur.

Toplamda 10 alt testi ve 2 yedek testi vardır. Test sürelidir; çocuğun yaşına ve hızına göre yaklaşık 1,5–2 saat sürer. Testin materyalleri özel geliştirilmiştir. Test yapıldıktan hemen sonra sonuçların yazdığı bir rapor hazırlanır. Aileye verilen raporda IQ puanı yer almaz; çocuğun güçlü ve desteklenmesi gereken alanları, ailenin verdiği bilgiler, testi yapan uzmanın gözlem, görüş ve önerileri yer alır. Sayısal veriler uzmanlar için hazırlanan raporda bulunur. Sadece zeka ölçümü olarak değil aynı zamanda diğer tanıları ayırt ederken ve özel eğitim programı hazırlarken de kullanılır. Ölçek yalnızca eğitilmiş, alandan ehliyeti ve yapma izni olan uzmanlar tarafından yapılır.

Amerikalı psikolog David Wechsler çocuklar için zeka ölçeğini 1949’da geliştirdi, ölçek 1974’te gözden geçirildi. Adındaki “R” bu gözden geçirmeden (İngilizce revised) gelir. Alt testlerin farklı yetenek alanlarından örnek alması ve puanlama kurallarının açık olması, testin uzun yıllardır yaygın kullanılmasının başlıca nedenleri arasında sayılır.

Ölçeği Türkçeye Savaşır ve Şahin uyarladı. Uyarlama 6–16 yaş arası 1.639 çocukla yapıldı, Türkçe form 1995’te Türk Psikologlar Derneği tarafından kullanıma sunuldu. Türkiye’de uygulanan WISC-R’ın puanları bu Türk normlarına göre hesaplanır; yani çocuğunuz yurt dışındaki değil, Türkiye’deki yaşıtlarıyla karşılaştırılır.

Alt testler

WISC-R Zeka Testi Hangi Yetenekleri Ölçer?

A) Sözel Zeka Testinin Alt Testleri

1. Genel Bilgi; Çocuğun kültürel, eğitsel ve doğal ortamdan ne derece faydalanabildiğini, uzun süreli belleğinde bu bilgileri nasıl ve ne kadar depoladığını ölçen bir alt testtir.
2. Benzerlikler; Yüksek kortikal fonksiyonlar gerektiren, iki olgu veya nesne arası benzerlik kurmayı, soyut, soyutlama ve mantıksal düşünebilmeyi, kavram oluşturmayı, genellemeyi ve kategorik düşünme yeteneklerini ölçen bir alt testtir.
3. Aritmetik; Matematik sorularında dikkati probleme yoğunlaştırabilme, zihinsel muhakeme ve sayısal hesap yapabilme, akıl yürütme,  işitsel ve görsel zekayı ölçen bir alt testtir. Bu testte süre tutulur.
4. Sözcük Dağarcığı; Dil gelişimini, uzun süreli hafızasını, kendini ifade edebilme ve bildiği sözcükleri kullanabilme becerisini ölçen bir alt testtir.
5. Yargılama; Karşılaştığı problemi değerlendirebilme, yargılama, sosyal muhakeme yapabilme, duygusal olgunluk seviyesi, mantıksal olgunluk seviyesi becerisini ölçen bir alt testtir.
6. Yedek Testi – Sayı Dizisi; İşitsel zekayı ve kısa süreli belleği kullanabilme, hatırlama kabiliyetini ölçen bir yedek testtir.

B) Performans Zeka Testinin Alt Testleri

1. Resim Tamamlama; Görsel konsantrasyonu, görseli sırasına göre ayrımlı hale getirebilmeyi, detayları ayırt edebilmeyi ölçen bir alt testtir.
2. Resim Düzenleme; Olayları sırasına göre algılayıp dizebilme gücünü, olaylar arasında sebep-sonuç ilişkisi kurabilmeyi, plan yapabilmeyi, olayı bütünüyle düşünebilmeyi ve görsel dikkati ölçen bir alt testtir.
3. Küplerle Desen; Görsel motor koordinasyonu yani gördüğünü el becerisine dökebilmeyi, parça-bütün ilişkisini ölçen bir alt testtir.
4. Parça Birleştirme; Algısal ve görsel organizasyonu, parça bütün ilişkisini ölçen bir alt testtir.
5. Şifre;  Zihinsel işlem hızı, psiko-motor hızı ve kısa süreli belleği ölçen bir alt testtir.
6. Yedek Testi – Labirentler; Şekil-zemin ve el-göz koordinasyonunu ölçen bir yedek testtir.

Ne zaman yaptırılır?

WISC-R ile WISC-4 Arasındaki Fark Nedir?

WISC-R ve WISC-IV, Wechsler Çocuklar İçin Zeka Ölçeği’nin iki ayrı sürümüdür; ikisi de 6–16 yaş arasındaki çocuk ve gençlere uygulanır. WISC-R 1974’te geliştirilmiştir ve sonucu sözel ve performans olmak üzere iki ana bölüm puanıyla verir. Dördüncü sürüm olan WISC-IV ise zekayı dört alanda ayrı ayrı puanlar: Sözel Kavrama, Algısal Akıl Yürütme, Çalışma Belleği ve İşlemleme Hızı.

Hangi sürümün uygulanacağına başvuru nedeninize ve sizden istenen rapora göre ön görüşmede birlikte karar veririz. WISC-IV hakkında ayrıntılı bilgi için WISC-IV Zeka Testi sayfamıza bakabilirsiniz.

WISC-R Zeka Testi Yaptırılmalı Mı?

WISC-R, araştırmalarda ve zeka ölçümlerinde en sık kullanılan araçlardan biridir.

Bunun en önemli sebeplerinden biri testin alt testlerindeki yönergelerin çocuğun birçok alandaki yeteneğini ölçüyor olmasıdır. Bu testi yaptırmak istemekteki sebep çok önemlidir.

Örneğin çocuk düzenli çalışmasına rağmen derslerinde çok zorlanıyor ve yaşıtlarının gerisinde kalıyorsa bunu çoğu zaman önce öğretmen ve aile fark eder. Okulun rehberlik servisi aileyi Rehberlik ve Araştırma Merkezi’ne (RAM) ya da çocuk ve ergen psikiyatrisi polikliniğine yönlendirebilir. Hekim, çocuğun zihinsel süreçlerini ve algısını görmek, başka olasılıkları ayırt etmek için zeka testi isteyebilir. Tanıyı hekim ya da sağlık kurulu, eğitsel kararı RAM verir; RAM da kendi değerlendirmesinde WISC-R, WISC-IV ya da Stanford-Binet gibi standart zeka testlerini kullanır. Böyle bir durumdaki veli çocuğuna bu testi yaptırabilir.

Örneğin, çocuğunun zekasının ve  yeteneklerinin hangi yönde olduğunu öğrenerek buna göre ilgi ve becerisini geliştirip, yatırım yapıp, desteklemek isteyen veli çocuğuna  bu zeka testini yaptırabilir.

Örneğin, çocuğunun üstün zekalı ve üstün yetenekli olduğunu fark eden bir aile zamanında müdahale edip çocuğuna doğru eğitim, doğru eğitmen ve yeterli imkanı sunabilmek için çocuğun bu potansiyelini doğru yöne aktarıp, yönetebilmesi için veli çocuğuna bu zeka testini yaptırabilir.

Fakat eğer bu testi yaptırmaktaki amaç çocuğunuzun zekasını diğer çocuklarla kıyaslamaksa, bir rekabet ortamına sokup onu yarıştırmaksa veya sebepsiz kaygılarımız yüzünden zekasını merak edip test yaptırılacaksa bu sebepler için yaptırılmamalıdır. 

Bu konuda aile bilinçli olmalı ve uzmanla irtibatta olmalıdır. Çocuğu, zeka testi olacağı için yanlış açıklamalarda bulunup kaygılandırmamalı, teste gelmeden önce ders çalıştırıp çocuğun doğal akışta olması gereken duygu ve davranışlarını etkilememelidir. Eğer aile beklentiye girip çocuğa bu tedirginliği hissettirirse bu stres çocuğun sorulara cevap verirken bilgiyi çağırmada ketlenmesine sebep olabilir.