Dil ve Konuşma Güçlüğü

Nedenler

Dil ve konuşma bozuklukları bireylerin iletişimini engelleyen, anlaşılırlık, konuşma gecikmesi ve kekemelik gibi durumları kapsar.

Dil bozukluğu olan kişiler duygu ve düşüncelerini paylaşmak, isteklerini bildirmek gibi konularda problem yaşayabilir. Bu bireyler anlama, ifade etme, okuma ve yazma gibi konularda güçlük çekebilir.

Konuşma bozukluğu olan kişiler; konuşma seslerini doğru ve anlaşılır şekilde üretmekte, akıcı konuşmakta güçlük çekebilir.

Dil ve Konuşma Bozukluklarının Nedenleri Nelerdir?

Dil ve konuşma güçlükleri belirli bir tıbbi nedene bağlı olarak ortaya çıkabileceği gibi, net bir nedene bağlı olmaksızın gelişimsel nitelik de taşıyabilir. Çeşitli engel gruplarına veya tıbbi durumlara ikincil olarak da eşlik edebilen bu güçlüklerin başlıca nedenleri şunlardır (ayrıntı için başlığa dokunun):

Konuşma bozuklukları

Konuşma Bozuklukları Nelerdir?

Konuşma bozukluğu, bireyin konuşma seslerini doğru üretme, konuşmayı akıcı bir ritimde sürdürme veya ses kalitesini ayarlama becerilerinde yaşadığı güçlüklerdir. Doğrudan seslerin ağızdan çıkış mekanizmasıyla ilgilidir.

Artikülasyon Bozukluğu Nedir?

Artikülasyon bozukluğu, konuşma sırasında dil, dudak, diş ve damak gibi organların doğru şekilde hareket ettirilememesi nedeniyle konuşma seslerinin (harflerin) yanlış veya eksik üretilmesidir. Halk arasında “harfleri karıştırma”, “peltek konuşma” veya “bebeksi konuşma” (r sesi yerine y kullanımı) olarak da bilinen bu durumda birey bazı sesleri düşürür, değiştirir ya da çarpıtır (örneğin “arı” yerine “ayı”, “köpek” yerine “öpek”, “saat” yerine “taat” demek gibi). Bu durum konuşmanın netliğini ve anlaşılırlığını olumsuz etkiler.

Akıcı Konuşma Bozuklukları

Kekemelik Nedir?

Kekemelik, konuşmanın doğal akışının, hızının ve ritminin istemsiz olarak ses/hece tekrarları, seslerin uzatılması veya konuşma anındaki tıkanmalarla (bloklar) kesintiye uğramasıdır. Sadece fiziksel bir takılma olmayan kekemelik; konuşma sırasında yaşanan göz kırpma, nefes tutma gibi ikincil davranışları ve bireyin hissettiği konuşma kaygısını da içeren bütüncül bir durumdur.

Hızlı Bozuk Konuşma Nedir?

Hızlı bozuk konuşma (takifemi), kişinin normalin çok üzerinde ve düzensiz bir tempoyla konuşması nedeniyle hecelerin yutulması, kelimelerin birbirine karışması ve anlatımın anlaşılmaz hâle gelmesidir.

Ses Bozuklukları

Ses bozukluğu, sesin kişinin yaşına ve cinsiyetine uymayacak biçimde çıkmasıdır: ses olması gerekenden kalın ya da ince, kısık ya da yüksek, boğuk ya da pürüzlü gelebilir. Ses tellerindeki nodül ve polip, ses teli felci ya da doğuştan yapısal farklılıklar buna yol açabilir. Çocuklarda sık görülen bir neden de sesin zorlanarak kullanılmasıdır; sürekli bağırarak konuşmak bunun tipik örneğidir. Yetişkinlerde sigara da etkenler arasındadır.

Rezonans Bozuklukları Nedir?

Rezonans bozuklukları; ses dalgalarının ağız, burun ve yutak boşluklarındaki (rezonans bölgelerindeki) titreşiminde ve ses yolunun kapanıp açılma dengesindeki bozulmalar nedeniyle sesin kalitesinde ortaya çıkan problemlerdir. Bu durum sesin aşırı genizden gelmesi (hipernazalite) ya da burnun tıkalı olması gibi sesin burun rezonansından yoksun kalması (hiponazalite) şeklinde kendini gösterebilir.

Motor Konuşma Bozuklukları Nedir?

Motor konuşma bozuklukları; konuşmayı üretmekten sorumlu kasların planlanmasında, programlanmasında veya fiziksel kontrolünde yaşanan problemlerden kaynaklanan konuşma bozukluklarıdır. Bu gruptaki bozukluklar, konuşma kaslarının zayıflığı, felci veya koordinasyon eksikliği nedeniyle bireyin sesleri, heceleri ve kelimeleri anlaşılır şekilde çıkarmasını zorlaştırır.

Terapistlerimiz

Dil ve Konuşma Terapisi Nedir?

Dil ve konuşma terapisi, dil, konuşma, ses, akıcılık ve yutma güçlüklerinde dil ve konuşma terapistinin yürüttüğü değerlendirme ve rehabilitasyon sürecidir. Önce çocuğun hangi becerilerde zorlandığı ölçülür, sonra ona özel hedefler yazılır ve seanslar bu hedeflere göre planlanır.

Küçük çocuklarda seansın büyük kısmı oyunla geçer. Resimli kartlar, kitaplar, oyuncaklar ve sofraya oturmak, giyinmek gibi günlük işler, çocuğun yeni bir sözcüğü ya da sesi kullanacağı fırsatlara çevrilir. Merkezimizde bir seans 60 dakikadır: 40 dakikası çocuğunuzla birebir çalışma, 10 dakikası ara, son 10 dakikası o gün ne çalışıldığını ve evde neye dikkat edeceğinizi size anlatmaya ayrılır.

Kimler Dil ve Konuşma Terapisi Yapabilir?

Türkiye'de dil ve konuşma terapisti, kanunla tanımlanmış bir sağlık meslek mensubudur. 1219 sayılı Kanun'a göre bu unvanı üniversitelerin dil ve konuşma terapisi lisans programlarından mezun olanlar ya da başka bir lisansın ardından bu alanda yüksek lisans veya doktora yapanlar kullanabilir. Terapist, hekimin koyduğu tanı doğrultusunda dil, konuşma ve yutma bozukluklarının rehabilitasyonunu yapar.

Dil ve konuşma terapistleri hastanelerde, üniversite kliniklerinde ve Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde çalışır. Terapistlerimizin aldığı eğitimleri ve belgeleri kadro sayfalarında görebilirsiniz.