PROMPT Terapisi Ankara

PROMPT nedir

• MEBBakanlığa bağlı merkez
• UzmanBranşı belgeli uzman kadro
• 2 şubeKeçiören ve Sincan
• ÜcretsizÖn görüşme ve servis

PROMPT Terapisi Nedir?

PROMPT, bilimsel araştırmalarla desteklenen, dokunsal ipuçlarına dayalı bir dil ve konuşma terapisi yöntemidir. Yöntem, 1970'lerin sonunda dil ve konuşma terapisti Deborah Hayden ve arkadaşlarınca geliştirildi; bugün merkezi ABD'de olan PROMPT Enstitüsü'nün eğitimini almış terapistler 100'den fazla ülkede çalışıyor. Yöntemi yalnızca bu eğitimleri almış dil ve konuşma terapistleri uygular. Adı, İngilizce "Prompts for Restructuring Oral Muscular Phonetic Targets" ifadesinin kısaltmasıdır. Adı karmaşık görünse de arkasındaki fikir basittir.

Bisiklet öğretmeyi düşünün. Çocuğa yalnızca "pedal çevir, dengede dur" demek çoğu zaman yetmez. Onu arkadan tutar, dengeyi hissetmesine yardım eder, kendine güvendikçe elinizi yavaş yavaş çekersiniz. PROMPT da konuşmada buna benzer bir şey yapar.

Terapist, parmaklarıyla çocuğun çenesine, dudaklarına, yanağına ya da çene altına nazikçe dokunur. Bu dokunuşlar çocuğa bir sesi söylerken ağzını ne kadar açacağını, dudaklarını nasıl yuvarlayacağını ve bir sesten diğerine ne zaman geçeceğini hissettirir. Klasik terapide çocuk genellikle dinleyip izleyerek taklit eder; PROMPT'ta bunlara dokunma duyusu da eklenir. Yani çocuk sesi hem duyar, hem görür, hem de hisseder.

Kimler için

PROMPT Kimlere Uygulanabilir?

PROMPT ilk olarak, dinleyip izleyerek taklit etmeye dayalı geleneksel terapilerden yeterince fayda göremeyen ve konuşma hareketlerinde belirgin zorluk yaşayan çocuklar için geliştirilmiştir. Günümüzde özellikle şu durumlarda kapsamlı şekilde değerlendirilir:

• Konuşma sesi bozukluğu olan çocuklar: Özellikle ağız kaslarının kullanımında gecikme ya da zorluk da varsa. Bkz. artikülasyon bozukluğu ve ses bozuklukları.
• Çocukluk çağı konuşma apraksisi (ÇÇKA): Çocuk ne söylemek istediğini bilir ama ağzını bu kelimeye göre planlamakta zorlanır.
• Otizmli çocuklar: Konuşma hareketlerinde zorluk da eklendiğinde PROMPT, çocuğun diğer eğitim programlarının yanında kullanılabilir.
• Kas tonusu dengesizliği yaşayan çocuklar: Ağız ve yüz kaslarının gereğinden gevşek (hipotoni) ya da gergin (hipertoni) olması nedeniyle çene, dudak ve dil hareketlerini kontrol etmekte zorlanan çocuklar.
• Serebral palsi ve nöromotor güçlüğü olan çocuklar: Motor kontrol güçlüklerinin konuşma üretimini, nefes desteğini ya da ses anlaşılırlığını etkilediği durumlar.
• Dudak-damak yarığına bağlı sesletim ve motor konuşma zorlukları yaşayan çocuklar.
• Afazili yetişkinler: Felç sonrası afazi ya da konuşma apraksisi yaşayan yetişkinlerde de kullanılır.

Her çocuğun konuşma güçlüğünün kaynağı farklıdır; terapi yöntemi de çocuğa göre seçilir. Çocuğunuz sesleri rahatça çıkarabiliyor ama kelime dağarcığı ya da cümle kurma becerisi yaşıtlarının gerisindeyse, ona farklı dil terapisi yöntemleri daha uygun olabilir.

Seans

Bir PROMPT Seansı Nasıl Geçer?

PROMPT, çocuğun masa başında oturup sesleri tekrar etmesinden ibaret değildir. Seanslar çoğunlukla oyunun ve günlük rutinlerin içinde geçer. İlk seanslarda terapist çocuğunuzu tanır: ağzını, çenesini ve dilini nasıl kullandığını, oturuşunu, nasıl iletişim kurduğunu ve nelerden hoşlandığını değerlendirir. Hedef kelimeler çocuğun hayatında gerçekten işine yarayacak şekilde seçilir: "anne", "ver", "aç", "bitti" ya da sevdiği oyuncağın adı gibi. Tipik bir seans şöyle akar:

1. Doğru duruş ve hazırlık: Konuşma organlarının rahat çalışabilmesi için önce çocuğun oturma dengesi, baş-boyun pozisyonu ve beden desteği konuşmaya uygun hâle getirilir.
2. Motor-fonem ısınma (5–10 dakika): O gün hedeflenen sesler ve ağız hareketleri, dokunsal ipuçları eşliğinde kısa ve yoğun tekrarlarla çalışılarak kas hafızası harekete geçirilir.
3. İnteraktif oyun zamanı: Isınmada çalışılan hareketler, çocuğun ilgisini çeken 2-3 oyun ya da rutinin içine yerleştirilerek anlamlı kelimelere dönüştürülür. Çocuk "aç" dediğinde kutu gerçekten açılır; böylece konuşmanın iletişimsel gücünü deneyimler.
4. Kademeli bağımsızlaşma ve aile paylaşımı: Çocuk doğru hareketi kavradıkça dokunsal destek yavaşça azaltılır. Seans sonunda o gün çalışılan hedef kelimeler ve evde doğal akışta nasıl destekleneceği aileyle paylaşılır.

Tıpkı bisiklette olduğu gibi, amaç çocuğun zamanla desteğe ihtiyaç duymadan konuşabilmesidir. Dokunuşlar nazik ve kısa sürelidir; yüzüne dokunulmasına alışkın olmayan çocuklarda terapist önce güven ilişkisi kurar ve dokunmayı çocuğun kabul edeceği hızda ekler.