Çocuk Resimleri Analizi

Resim analizi nedir?

Resim Analizi Nedir?

Çocuğun sağlıklı gelişimi, kendini ifade edebilmesiyle yakından ilişkilidir. Çocuklar duygu ve düşüncelerini sözle anlatmakta yetişkinlerden daha çok zorlanabilir; bu yüzden çocukluk dönemini çözmek bazen Nil Nehri'nin kaynağını aramaya benzer. Resim, çocuklar için önemlidir. İç dünyalarını bize yansıttığı için biz yetişkinler için de önemlidir. Ortaya çıkan resimde çocuğun duyguları, düşünceleri ve algıları bir arada bulunur. Çizdikleri resimler sayesinde çocuklarla ortak bir dilde buluşabilir, onları daha iyi tanıyabiliriz. Resim, çocuğun çizimde yaşıtlarına göre hangi gelişim döneminde olduğuna dair fikir verebilir; öfke ya da kıskançlık gibi zorlandığı duygular hakkında da konuşmayı başlatabilir. Bu izlenimler bir test sonucu değildir. Çocukla ve aileyle yapılan görüşmede birlikte ele alınır, aileye evde neler yapabileceği konusunda öneriler sunulur.

Resim Analizinde Kullanılan Projektif Testler

Resim analizi uygulamasında; ailenin taleplerine, çocuğun ihtiyaçlarına, ailenin başvuru sebebine ve ön görüşmede çocuk hakkında alınan bilgilere göre serbest çizim yerine başka projektif testler de kullanılabilir. Bu testlerden bazıları;

• Goodenough-Harris Bir Adam Çiz Testi
• Aile Çizim Testi
• Kaktüs Çizim Testi
• Ev-Ağaç-İnsan Çizim Testi
• Var Olmayan Hayvan Çizim Testi
• Çiçek Ailesi Çizim Testi
• Koppitz Bir Adam Çiz Testi
• Kinetik Aile Çizimi
• Lüscher Renk Testi
• D-10 Çizim Testi

şeklinde sıralanabilir.

Resim Analizini Kim Uygular?

Resim analizini, çocukların psikolojik süreçlerini ve gelişim dönemlerini bilen, çocuk resmi analizi ve çizim testleri konusunda eğitim almış uzmanlar uygular. Merkezimizde bu eğitimi almış uzmanlarımız Keçiören-Yeşiltepe ve Sincan şubelerimizde çalışıyor.

Kaç Yaş Aralığına Uygulanır?

Çocukların resim yapma süreci;

• Karalama Dönemi (1-4 yaş),
• Şema Öncesi Dönem (4-7 yaş),
• Şematik Dönem (7-9 yaş),
• Gerçekçilik Dönemi (9-12 yaş) ve
• Doğalcılık Dönemi (12-14 yaş)

olmak üzere beşe ayrılır. Bu dönemler dikkate alındığında Karalama dönemini bitirmiş resimlerinde hikayeleştirme başlamış olan çocuklarda resim analizi uygulanabilir. Yaklaşık 4 yaşından itibaren resim analizi uygulamak mümkündür.

Yorumlama

Resim Analizi Nasıl Yorumlanır?

Çocuk resmi çizerken uygulayan uzman çocuğu gözlemlemeli ve çocuğun aktardığı bilgileri özenle dinlemelidir. Çünkü yorumlamada ortaya çıkan resimle birlikte çizim süreci de ele alınır. Çocuğun istekli olması veya resim çizme konusunda direnç göstermesi de çocukla ilgili bilgi edinmemize yardımcı olur. Bununla birlikte çizim sürecinde silgiyi ne sıklıkla kullandığı, aceleci olup olmaması gibi bilgiler de yorumlama sürecinde değerlendirilir.

Resimdeki çizgiler, renkler, figürler ve resmin teması ayrı ayrı analiz edilir. Kağıdı kullanım şekli ve çizim temposu yorumlama sürecine dahil edilir. Resimdeki büyük veya küçük çizimler, insan figürleri, hareketli çizimler de yorumlanır. Bu yorumlar bir kişilik analizi ya da yaşantı tespiti değildir: araştırmalar, çizimlerden kişilik özelliklerini ya da çocuğun yaşadığı bir olayı güvenilir biçimde çıkarmanın mümkün olmadığını gösteriyor (Lilienfeld ve ark., 2000). Çizim, uzmanın çocukla konuşmasını kolaylaştıran bir araç olarak kullanılır; dikkat çeken bir ayrıntı, çocukla ve aileyle yapılan görüşmede birlikte ele alınır. Çizim üzerine yapılan sohbet, çocuğun kaygılarını ve korkularını anlatmasını kolaylaştırabilir. Resimdeki nesneler çoğu zaman bir şeyi temsil etse de bu temsil ancak çocuğun yaşam öyküsüyle birleştiğinde anlam kazanır. Daha net bir yorumlama süreci adına resmin içeriğini çocuğun yaşam öyküsü ile paralel yorumlamalıyız.

Yorumlama sürecinde yaş aralıklarına göre çocukların kronolojik çizim özellikleri dikkate alınmakla beraber; Freud ve Erikson gibi kuramcıların gelişim dönemleri de yorumlama sürecine katkı sağlayabilir. Yaş aralıklarına göre çizimlerin özellikleri ile; resmi çizen çocuğun, akranlarına kıyasla çizgisel gelişimde hangi noktada olduğunu saptayabilmek mümkündür. Böylece resimle çocuğun fizyolojik açıdan bakıldığında; el-göz koordinasyonu ve ince motor becerileri hakkında da bilgilere ulaşılır.

Resim analizinin tanı koyucu bir niteliği yoktur; otizm, depresyon ya da obsesif kompulsif bozukluk gibi durumlar çizimden anlaşılamaz. Görüşmede çocuğun gelişimiyle ilgili bir endişe ortaya çıkarsa çocuk ilgili uzmana yönlendirilir ve değerlendirmeyi o uzman yapar.